Şanzıman Yağı

Şanzıman Yağı

Araçların kullanımında gerekli olan bileşenlerden bir tanesi de şanzıman yağıdır. Şanzıman yağı nedir, eğer ilk defa duyuyorsanız merak edebilirsiniz, aracın şanzıman sisteminde yer alan dişlilerin ve bileşenlerin düzgün çalışması için gerekli olan özel bir yağdır. Manuel ve otomatik sistemlerde farklı şanzıman yağları gerekli olur. Temelde sürtünmeyi azaltarak aşınmayı önleyen bir bileşendir. Bu yağla ilk defa tanışanlar "Şanzıman yağı değişir mi?" gibi çeşitli sorular da sorabiliyor. Belirli aralıklarla veya bazı durumlar gözlendiğinde şanzıman yağı değişimi yapılıyor. Şanzıman yağı değişimi fiyatı ise değişim yapılacak yere ve operasyonun kendisine göre farklılık gösterebiliyor. Dilerseniz şanzıman yağlarını internetten alıp farklı bir yöntemle değişimi tercih edebilirsiniz. Şanzıman yağı fiyatı olarak tasarruflu olanları bulmak için Cimri, birçok kişinin öncelikli platformu olarak karşınıza çıkıyor. Kullanıcı dostu arayüzü sayesinde fiyatlar arasında hızlı bir karşılaştırma yapmak mümkün. Farklı ekipmanları veya gerekli olabilecek diğer motor ürünlerini de bu platform üzerinden bulabilirsiniz. Örneğin, şanzıman krikosu olarak birçok farklı seçenek de ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz. Şanzıman yağı değişimi fiyat seçenekleri eğer bütçe planlarınıza uymuyorsa, çeşitli yöntemleri izleyerek kendiniz değiştirmeyi düşünebilirsiniz. Fakat bu işlem, çeşitli ekipmanlar ve belli bir tecrübe isteyebilecek bir uygulamadır. Sorun sadece yağda değilse motor şanzıman modelleri arasından uygun olan bir tanesini bulup değiştirmeyi düşünebilirsiniz.

Şanzıman Yağı Çeşitleri

Şanzıman yağı çeşitleri, viskozite, katkı maddeleri ve kullanım alanlarına göre farklı versiyonları ile karşınıza çıkar. Özellikle otomatik ve manuel şanzıman modelleri arasında kullanılacak yağ farkı önemlidir. Bu çeşitleri öğrendikten sonra "Şanzıman yağı ne zaman değişir?" veya "Şanzıman yağı biterse ne olur?" gibi farklı durumları da öğrenmeniz gerekli olabilir. Öne çıkan popüler modelleri inceleyerek alışverişinize bilinçli bir şekilde yön verebilirsiniz.

• Otomatik Şanzıman Yağı

Otomatik şanzıman sistemlerinde kullanılanlara otomatik şanzıman yağı denir. Hidrolik basıncı sağlama işleminin yanında bir de vites değişimlerini kontrol eder ve devamında dişlilere gerekli olan yağı ulaştırır. Çoğu zaman kırmızı renkli olup kayganlığı gayet yüksek bir yağdır. Adından da anlaşılabileceği gibi otomatik vitesli çeşitli araçlarda kullanılıyor. CVT ve DSG şanzımanlı bazı modellerde ise özel ATF ürünleri kullanılabiliyor. Otomatik şanzıman yağı seçerken üretici firmanın önerdiği spesifikasyonları temel almanız gerekiyor. Aksi takdirde yağın ve şanzımanın performansı istenildiği kadar iyi olmayabilir.

• 80 90 Şanzıman Yağı

80W90 şanzıman yağı, halk arasında 80 90 şanzıman yağı olarak da biliniyor. Çok dereceli bir dişli yağı olarak tercih ediliyor. Bu rakamlar, viskozite ve ısı açısından çeşitli sınırları gösteriyor. 80W özelliği sayesinde düşük sıcaklıklarda akışkanlık sağlayan bir çeşittir. 90 değeri ise yüksek sıcaklıklarda viskozitenin korunduğunu gösteriyor. Aşınma önleyici ve çeşitli yüksek basınç katkı maddeleri ile desteklenmiş olmaları gayet yaygındır. Genellikle manuel şanzımanlı otomobillerde kullanılıyor. Ticari araçlar, kamyonlar ve iş makineleri içerisinde de kullanımı bulunuyor. Ağır yük taşıyan araçlar için GL-5 sınıfı 80 90 şanzıman yağı daha çok tavsiye edilir.

• 75W80 Şanzıman Yağı

75W80 şanzıman yağı ise daha düşük viskoziteye sahip olup daha düşük sıcaklıklarda yüksek akışkanlık elde etmek için tercih ediliyor. Yüksek sıcaklıklarda da kararlılığını koruyabilen ve dişlilerin aşınmasını engelleyebilen bir yağ türüdür. Özellikle senkromeçli şanzımanlar için tercih edilen bir yağ çeşididir. Bazı model araçların manuel şanzımanlarında kullanılmakla birlikte hafif ticari araçlar ve binek otomobillerde de tercih edilebiliyor. Senkromeç uyumluluğu ve araç üreticisinin önerdiği yağ özellikleri doğrultusunda bir ürün seçilmelidir.

• 90 Numara Şanzıman Yağı

Bazı modellerde ise karşınıza tek bir rakam çıkar. 90 numara şanzıman yağı gibi ürünler genelde tek dereceli şanzıman yağlarıdır. Yüksek bir viskoziteye sahip olup özellikle ağır yük taşıyan araçlarda kullanılan bir modeldir. Yüksek basınç ve ağır yük altında çalışan dişliler için uygun olarak görülür. Bu özellikleri ile kamyon, otobüs, traktör ve çeşitli iş makinelerinde kullanımı bulunuyor. Bazı durumlarda ise eski model manuel şanzımanlı araçlarda da kullanımına denk gelebilirsiniz. Viskozite değeri sebebiyle soğuk havalarda kullanımı daha zor olabilir.

• Manuel Şanzıman Yağı

Çok yaygın olan çeşitler arasında manuel şanzıman yağı bulunur. Tahmin edilebileceği gibi, manuel şanzımanlı araçlar için üretilmiş modellerdir. Temelde motor yağı gibi aşınmayı azaltarak dişlilerin uzun ömürlü olmasına destek sunar. Bu tarz yağların üzerinde çeşitli rakamlarla viskozite değerleri belirtilir. Hafif ticari araçlarda ve manuel vitesli otomobillerde sık olarak tercih edilir. Şanzıman tipine uygun olan yağ sınıfı tercih edilmelidir. Araç üreticisinin tavsiyeleri doğrultusunda hareket edilmesinde fayda vardır.

• Traktör Şanzıman Yağı

İş, ticari ve çeşitli zorlayıcı işlerin altından kalkan araçlarda ise daha farklı yağ gereksinimleri ortaya çıkabiliyor. Traktörlerin ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir ürün arıyorsanız, traktör şanzıman yağına bakabilirsiniz. Traktör şanzıman yağı çeşitlerinin bazıları, traktörün yanında çeşitli iş makinelerinde de tercih edilebiliyor. Hidrolik sistem, diferansiyel ve şanzıman bir arada olduğunda bu tarz yağlara yönelmek, genellikle sık yapılan bir tercihtir. Tercih edilecek yağın hidrolik sistemlere uyumlu olmasının yanında, traktör üreticisinin belirttiği özelliğe uygun olması gerekiyor.

• Gl4 ve GL5 Şanzıman Yağı

Bu sınıflandırmalar API, yani Amerikan Petrol Enstitüsü tarafından belirlenmiştir. Yağın içerdiği aşınma önleyici katkı maddelerini ve kullanım alanlarını ifade eden bir standarttır. Gl4 şanzıman yağı, orta seviyede aşınma koruması sağlayıp genellikle daha yumuşak geçişli senkromeçli manuel şanzımanlar için tercih ediliyor. Hafif ve orta yük araçları ile birlikte manuel vitesli binek otomobillerde de kullanılabiliyor. GL5 şanzıman yağı ise yüksek basınca ve ağır yüklere dayanıklı yağlardır. Özellikle kamyonlar ve ticari araçlarda daha sık tercih ediliyor.

• Utto ve Stou Şanzıman Yağı

Traktör şanzıman yağı çeşitleri arasında farklı standartları temel alarak da karşılaştırma yapabilirsiniz. Utto kısaltması evrensel traktör şanzıman yağı olarak biliniyor. Traktörlerde ve iş makinelerinde kullanılıp hem hidrolik sistem hem de şanzıman için tercih edilen özel bir yağ çeşididir. Utto şanzıman yağı, yağ pompası ve hidrolik bileşenlerin uzun ömürlü olmasını sağlayıp aşırı basınca ve sürtünmeye karşı koruma sağlar. Traktörün yanında, biçerdöver, inşaat ve yol makineleri ile diğer tarım makinelerinde de kullanılabiliyor. Diğer çeşit ise, süper evrensel traktör yağı olarak bilinen Stou şanzıman yağıdır. Utto gibi bir koruma sağlar fakat motor yağı olarak da kullanılan durumlar mevcuttur. Traktör ve iş makineleri için çok amaçlı bir yağ isteyenlerin tercihleri arasındadır.

Bu çeşitleri yanında farklı versiyonlar da karşınıza çıkabilir. Örneğin, hipoid şanzıman yağı ağır yüklere ve yüksek hızlara dayanıklı malzemeler içerirken, çift kavramalı şanzıman yağı olarak bilinen DCT şanzıman yağı ise belirli araç modellerde kullanılıyor. Şanzıman yağı değişimi yapmadan önce modelin ihtiyaçlarını ve üreticinin tavsiyelerini incelemeniz gerekiyor. Örneğin, bazı araba modellerinin çok spesifik şanzıman yağı çeşitleri ile desteklenmesi gerekiyor. Eğer model ve marka sınırlamanız yok ise yine de belirtilen spesifikasyonlara uygun bir yağ kullanmanız gerekiyor. Viskozite değerleri arasında seçim yaparken de hava koşulları üzerinden hareket etmeniz önemlidir.

Şanzıman Yağı Ne Zaman Değişir?

Bilinçli bir alışveriş yapıp doğru bir tercih yapmak için şanzıman yağı biterse ne olur ve ne zaman değişmesi gerekir, bunları da öğrenmek isteyebilirsiniz. Bu yağ bittiği takdirde çalışan dişliler yüksek sürtünmeye maruz kalır. Bu da kısa sürede aşınmalarına yol açar. Manuel araçlarda vites geçişi belirgin derecede sertleşir. Otomatik şanzımanlarda ise vites değişimleri düzensiz bir hale gelir. Şanzımanda sürtünme arttığı için sıcaklık yükselir ve sistem aşırı ısınabilir. Temel olan bu belirtiler farklı formlarda karşınıza çıkabilir.

• Otomatik şanzımanlarda farklı bir belirti daha gözlemleyebilirsiniz. Yağ eksildiğinde vitesler düzgün çalışmaz ve kaymalar meydana gelir. Eğer yağ tamamen biterse dişliler kilitlenebilir ve şanzıman komple arızalanabilir. Şanzıman yağı ne zaman değişir sorusuna, bazı durumlarda, modele göre farklı cevaplar bulabilirsiniz. Üreticilerden kaç bin kilometrede değiştirilmesi gerektiğine dair bilgiler alabilirsiniz. 

• Manuel şanzımanlı araçlarda şanzıman yağı bittiği takdirde vites geçişleri normalden daha sert hale gelebiliyor. Otomatik şanzımanlı araçlarda ise geçişler yavaşlar ve geçiş sırasında araç sarsılabilir.

• Otomatik araçlarda vitesin değişmesi için normalden daha uzun bir süre beklenmesi gerekiyorsa yine şanzıman yağı bitmiş olabilir. Vites değiştirme esnasında anlık boşta kalma veya kayma hissi oluşuyorsa, yine, bu yağın bittiği anlamına gelebilir.

• Yağın bittiğini anlayabileceğiniz bir diğer belirti ise vites geçişlerindeki alışılmadık seslerdir. Özellikle yüksek hızlarda şanzımandan bir uğultu, metal sürtünme veya ıslık sesi geliyorsa bu durum yine yağın bittiği anlamına gelebilir.

• Vites değiştirme esnasında ani titreme ve sarsılma durumu da özellikle otomatik şanzımanlı araçlarda yağ bitimini gösteren bir durumdur.

• Yağı kendiniz inceleyerek de değişime ihtiyacı olup olmadığını az çok anlayabilirsiniz. Temiz şanzıman yağı genellikle kırmızımsı veya açık kahverengi olup, kirlenmiş ve bozulmuş yağlar koyu kahverengi ve siyaha döner. Bu kısımları incelediğinizde burnunuza yanık bir koku geliyorsa yağ aşırı ısınmış olabilir. Bu durum ise yağın görevini yapamaz hale geldiğini, yani eskidiğini gösteriyor olabilir.

• Vites atmaya çalıştığınızda araç tepki vermiyor veya boşa düşüyorsa yine yağ eksilmiş ya da işlevini kaybetmiş olabilir.

• Vites geçişleri verimli olmadığı takdirde araç daha fazla yakıt tüketebilir. Bu faktör üzerinden de şanzıman yağını inceleyip düzgün çalışıp çalışmadığına bakmanız gerekiyor. Fakat diğer faktörler üzerinden anlamak genellikle daha kolaydır.

• Bazı araç modellerinde şanzımanla ilgili bir sorun olduğunda panel üzerinde uyarı ışığı da sizi ikaz edebilir. Bu gibi durumlarda eyleme geçip inceleme yapmanız faydalı olabilir.

Şanzıman yağları birçok motor yağına benzer bir biçimde çalışır. Sürtünmeyi azaltıp aşınmayı önleme gibi bir fonksiyonu vardır. Isıyı dağıtma ve soğutma işleminde de kullanıldığı için şanzıman performansında kritiktir. Bu gibi özellikleriyle temelde vites geçişlerinde kritik bir rol oynar. Haliyle vites geçişlerinde bir sorun olduğunda birçok kişi şanzıman sisteminde veya bu sistemde kullanılan yağın durumunda bir problem arar. Sorun yağdan fazla ise motor şanzıman modelleri de gerekli olabilir.

Şanzıman Yağı Fiyatları

Sorunun boya olduğundan emin olduktan sonra Cimri ile fiyatları karşılaştırıp alışverişinizi tamamlayabilirsiniz. Eğer problem yağın yanında bir de şanzımandan kaynaklanıyorsa, oto şanzıman modelleri arasından kendinize yeni bir tane satın alabilirsiniz. Platform üzerinden gerekli olabilecek veya size destek olabilecek diğer parçaları da temin etmeniz mümkün. Bunların arasında diferansiyel yağı, şanzıman filtreleri, motor yağı, debriyaj hidrolik yağı ve şanzıman soğutucu sıvısı gibi farklı ürünler bulunabiliyor.