İstiridye Mantarı

İstiridye Mantarı

Yemek, ülkemiz ve ülke insanı içi son derece önemli bir alandır. Yabancı ülkeler için Türkiye, bol çeşide ve lezzete sahip yemekleri ile tanınır. Hem et hem de baklagil yemekleri olarak Türkiye, yemek kültürü açısından son derece zengin bir ülkedir. Hem et bazlı, hem bitki bazlı yemeklerin insan bünyesine sağladığı ayrı ayrı büyük faydaları vardır. Özellikle doğada yetişen birçok bitkinin insan metabolizmasına katkıları saymakla bitmez. Ülkemizde bolca yetişen ve sofralarda severek tüketilen doğadan gelen bir lezzet ise istiridye mantarıdır. İstiridye mantarının dünya üzerinde görüldüğü ilk tarihler 1900’lü yıllara kadar dayanır. İstiridye mantarı bu yıllar itibari ile ilk olarak Almanya sınırları içerisinde, savaş döneminde yetiştirilmeye başlanmıştır. Besin değeri olarak son derece yüksek olan bu mantar çeşidinin insan sağlığına faydaları hafife alınamayacak kadar çoktur. İstiridye mantarının yetişmesi, çoğalması çok kolaydır. Özellikle çoğu mevsim şartlarına dayanıklı olması sebebi ile yılın her döneminde satın alabilmek mümkündür. İçerisinde bulundurduğu B6 ve B2 vitamini, demir, çinko, fosfor ile tam anlamı ile bir vitamin ve sağlık deposudur. 

İstiridye Mantarı Çeşitleri

İstiridye mantarı, 1900’lu yılların Almanya’sında, savaş ve kıtlık döneminde tüketilmeye başlanmış bir mantar türüdür. Özellikle yüksek besin deposu olması, neredeyse her alanda yetişebilmesi, yetişme hızı istiridye mantarının tercih edilmesindeki başlıca sebeplerden biridir. İstiridye mantarının halk dilinde birden fazla bilinen ismi vardır. Kayın mantarı, kavak mantarı, karakulak mantarı, selvi mantarı, yaprak mantarı gibi birçok farklı isme sahiptir. İstiridye biçiminde bir şekle sahip olması sebebi ile de istiridye mantarı olarak da telaffuz edilir. İstiridye mantarı genellikle bazı yörelerde adını da aldığı ağaçların gövdelerinde yetişir. Bol oksijenli, nemli ve çiğ yağışları olan yörelerde bol miktarda yetişir. Özellikle içerisinde barındırdığı besin değeri ve insan vücuduna sağladığı yarar nedeni ile kırmızı et ile kıyaslanır. Bitki bazlı besin olarak çoğu zaman kırmızı et ile muadil tutulur. Nemli iklim ve serin havada yetişen istiridye mantarının en uygun toplanma mevsimi ilkbahar ve sonbahar iklim geçişleridir. Ülkemiz sınırları içerisinde Batı Karadeniz ve Kuzey Marmara Bölgesi’nde bolca yetişir. İstiridye mantarı, kendi içerisinde 25 farklı türe sahip bir mantar çeşididir.  En bilindik istiridye mantarı kirli beyaz, hafif sarıya çalan bir renge sahiptir. Fakat bunun dışında birden fazla türü mevcuttur. Pembe – kırmızı istiridye mantarı, kırmızı ve kırmızının tonlarına sahip bir mantar türüdür. Üreme ve yayılma süreleri son derece hızlıdır. Tüketimi ve yetiştiriciliği henüz ülkemizde yaygın bir biçim almamıştır. Diğer bir istiridye mantarının alt türü ise sarı- altın istiridye mantarıdır. Sarı istiridye mantarı tat olarak lezzetli, koku olarak ise hoş kokuludur. Özellikle kırmızı ve sarı renklere sahip olan istiridye mantarları, evde hobi veya organik üretim yapmak isteyen kullanıcılar için tohum biçiminde piyasada satılır. Özellikle alışılmışın dışında, farklı görüntüsü ile kullanıcılara görsel bir şölen sunar. Faydaları sebebi ile de kimi kullanıcılar kendileri üretmeyi tercih edebilir. İstiridye mantarının doğal bir antibiyotik özelliği vardır. Bağışıklık sistemini güçlendirir ve kansızlığa oldukça iyi gelir. Tansiyona iyi gelirken aynı zamanda beyin kanamaları enfeksiyonuna da iyi gelir. İstiridye mantarı 2kg birkaç yemek için yeterli olabilecek bir miktardır. 

İstiridye Mantarı Fiyatları

İstiridye mantarı gibi doğadan direkt olarak gelen ürünlerin fiyatları toplama mevsimlerine göre artış ve azalış gösterebilir. Sonbahar ve ilkbahar gibi mevsim geçişlerinde üretilen istiridye mantarı fiyatları bu mevsimler içerisinde daha uygun fiyatlara sahiptir. Kış ve yaz mevsimlerinde ise üretim yapılamadığından satılan istiridye mantarlarının fiyatları da bu nedenle daha yüksek olur. Üretim dönemindeki hasat miktarına göre ürünün fiyatında yıl içerisinde değişmeler yaşanabilir. Bol hasat alınan bir mevsimde ürün fiyatı daha ulaşılabilir düzeyde iken, daha kısıtlı bir hasat döneminde ürünün fiyatı daha yüksek seviyelerde olur. İstiridye mantarının en yüksek fiyatlı olanı tamamen doğada kendi halinde yetişen ve büyüyenlerdir. Hiçbir hormon takviyesi almamış, hiçbir gübre almamış mantarlar besin değeri en yüksek ve en doğal olan türlerdir. Bu nedenle fiyatları da bu doğrultuda yüksektir. İçerisinde bulunan, yetişme sırasında dışarıdan eklenen her madde mantarın fiyatında düşmelere sebep olabilir. Renkli istiridye mantarı olarak bilinen kırmızı ve sarı renkteki türlerin fiyatları sıklıkla rastlanan beyaz renkteki mantarlara göre daha yüksek fiyatlıdır. 

İstiridye Mantarı Satın Alırken Hangi Özelliklere Dikkat Edilmeli?

İstiridye mantarı doğadan gelen bir besin deposudur. Mutfaklarda sote, komposto gibi birçok yemekte başroldedir. Türk mutfağının ve Türk insanının severek tükettiği bir besindir. İlk olarak istiridye mantarının hangi mevsimlerde satın alındığı çok önemlidir. Taze olan bir üründen alınabilecek verim oldukça fazladır. Bu nedenle ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde istiridye mantarının en tazesi satın alınabilir. Diğer mevsimler ürünün hasat mevsimi olmadığından besin değeri ve faydaları, taze üründeki kadar bulunmaz. Özellikle vücutta yaşanan bir problemi iyileştirmeye yönelik satın alınan bir istiridye mantarının son derece doğal olmasına dikkat edilmesi gerekir. Özellikle ağaç gövdelerinde kendi kendine üremiş ve yetişmiş istiridye mantarları en sağlıklı olanlarındandır. Kullanıcı dilerse bu mantar türünün piyasada bulunan tohumlarını alarak üretimi kendi gözetiminde de gerçekleştirebilir. İstiridye mantarı 3 kg birden fazla kullanım için oldukça yeterli bir miktardır. Demir ve vitamin eksikliği bulunan kullanıcılar için hem lezzetli bir besin hem de bir ilaç niteliğindedir. Geniş davet ve sofralar için istiridye mantarı 10 kg tercih edilebilir.