iştirakidir.

Online Alışveriş Rehberi

Herhangi bir ürünü internetten satın almadan önce, bilmeniz gereken yasal haklarınız ve daha birçok önemli konu bu rehberde.
Yazar: Can Arslan 29/06/2015

Bundan birkaç sene öncesine kadar internetten ürün satın almak, hele ki arkasında kurumsal bir güç olmayan bir e-ticaret sitesinden satın almak büyük bir riskti. Bu durumla karşılaşan ve zarar gören birçok internet kullanıcısı ya internetten alışveriş yapmayı bıraktı ya da başlığa konu olan "paranoyak" tanımı ile hareket etmeye başladı.

Bu tür durumlar her ne kadar azalmış olsa da, bitmiş değil. Bu nedenle, internetten herhangi bir ürün sipariş etmeden önce ve sipariş elinize ulaştıktan sonra, dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır.

Sahte ürün kontrolü

Bir ürün satın alırken dikkat etmeniz gereken en önemli konulardan biri, satın almayı düşündüğünüz ürünün sahte olup olmadığına karar vermenizdir. Bilgisayar, fotoğraf makinesi ya da yazıcı gibi bir üründe kolay kolay sahtecilik sorunu yaşamazsınız, çünkü bu ürünlerin taklit edilmesi hem zor hem de yüksek maliyetler gerektirir. Ancak cep telefonu da dahil olmak üzere birçok ürün grubunda sahte ürünle karşılaşma ihtimaliniz vardır.

Bir ürünün sahte olup olmadığına dair en kesin sonucu, ürünle birlikte gelen garanti belgesi verir. Ancak, henüz sipariş aşamasındayken garanti belgesini elde edemeyeceğiniz için, başka yöntemler kullanarak riski azaltabilirsiniz.

Eğer satın almayı düşündüğünüz ürün ithal bir ürünse, yani üreticisi yurtdışında ise mağazalar arasındaki fiyat farklılıkları çok fazla olmayacaktır. Kampanya ya da stok eritme gibi faaliyetleri hariç tutarsak, ithal bir ürünü satan mağazaların fiyatlarında büyük farklılıklar olamaz. Yani 3 mağaza tarafından 100 TL fiyatla satılan bir ürünün diğer 2 mağaza tarafından 40 TL'ye satılması kolay kolay rastlanılacak bir durum değildir.

Mağaza araştırması

Sipariş vermeden önce, eğer ilk defa alışveriş yapmayı düşündüğünüz bir firma ile karşı karşıya iseniz o firma hakkında biraz araştırma yapmanız gerekir.

Araştırmanıza şikayet siteleri ile başlayın, fakat bu sitelere takılıp kalmayın. Şikayet siteleri sadece olumsuz alışverişleri gösterdikleri için, sizi tam anlamıyla ve objektif bir şekilde bilgilendiremezler. Bir firmanın şikayet sayısı değil, şikayet oranı önemlidir. Yani, günde 1.000 ürün satan bir firma hakkında onlarca şikayet olması, hiç olmamasından daha iyidir. Çünkü bu durumda, gerçek kullanıcılara ulaşmış olursunuz ve binlerce kullanıcıdan sadece çok azının sorun yaşadığını görebilirsiniz. Ayrıca, şikayetlerin genelini gözden geçirip, yaşanan sorunları inceleyin. Teslimat süresinde gecikme kabul edilebilir bir sorundur fakat sahte ürün satışı kesinlikle kabul edilmemesi gereken bir durumdur.

Şikayet siteleri ile işinizi bitirdikten sonra, kullanıcıların yoğun bir şekilde iletişim kurdukları belli başlı forumlara göz atın. Alışveriş yapmayı düşündüğünüz firmadan alışveriş yapmış olan kullanıcıların en objektif deneyimlerine forumlardan ulaşabilirsiniz. Ancak, forumlarda dikkat etmeniz gereken konu, hakkında araştırma yaptığınız bir firma ile ilgili yorum yapmış olan kullanıcıların, o foruma ne kadar zamandır üye oldukları ve foruma gönderdikleri mesaj sayısıdır. Eğer o forumun eski ve çok mesaj sahibi bir üyesi yorum yapmışsa, büyük ihtimalle gerçekten alışveriş yapmış bir kullanıcıdır, ancak birkaç mesajı olan ve foruma yeni üye olmuş biri ile karşılaştıysanız, o kişinin firma tarafından görevlendirilmiş ve reklam amaçlı yorum yapan bir kullanıcı olma ihtimali olduğunu göz önünde bulundurmalısınız.

Son olarak, firmanın iletişim bilgilerini kontrol edin. Eğer sadece cep telefonu numarası varsa, firmanın ciddiyetinden şüphe edebilirsiniz.

Tüm bu aşamaları başarı ile geçen bir firma bulduysanız, diğer aşamalara geçebilirsiniz.

"Refurbished" ürün kontrolü

Özellikle elektronik bir cihazın "refurbished" yani tamir görmüş olup olmadığı, önemli bir fiyat farkı doğurur. Bir kullanıcı tarafından satın alınmış ve kısa süre içerisinde defolu olduğu anlaşılıp üretici firmaya gönderilmiş olan ürünler, bazen fabrikada tamir görüp tekrar satışa sunulurlar. Bu tip ürünlerin üzerinde normalde "Refurbished" uyarısı yer alır ve fiyatları yeni ürünlerden çok daha düşük olur. Eğer sipariş ettiğiniz ürün elinize geçtiğinde bu uyarıyı görürseniz, en kısa sürede ürünü firmaya iade edin. Firmanın böyle bir durumda hiçbir itiraz hakkı yoktur.

Ancak, bazı kötü niyetli satıcılar cihazların üzerindeki "Refurbished" uyarısını söküp, cihazı yeni ürün olarak satabilirler. Böyle bir durumda, satın aldığınız ürünün tamir görüp görmediğini anlamanız çok zordur. Eğer satın aldığınız ürünün tamir gördüğünden şüpheleniyorsanız ve ürünün ya da kutusunun üzerinde "Refurbished" uyarısı yoksa, yapabileceğiniz tek şey, distribütör firma ile iletişime geçip, elinizdeki ürün hakkında bilgi talep etmek olacaktır. Distribütörden alacağınız bilgi kesin ve en doğru sonuca ulaşmanızı sağlayacaktır.

Yazılı iletişim

Ürün sipariş etmeyi düşündüğünüz firmaya herhangi bir soru sormanız gerekirse, bunu siparişten önce ve e-posta yolu ile yapmanız, ileride doğabilecek sorunlarda kullanabileceğiniz yasal bir belgenin elinizde olmasını sağlayacaktır. Firmanın resmi iletişim adresinden (info@firmaadı.com gibi) size verilen cevaplar, firmayı bağlayıcı niteliktedir ve telefon ya da internet üzerinden canlı bağlantı yerine, e-posta yöntemini tercih etmeniz bu nedenle önemlidir.

Distribütör mü, paralel ithalat mı?

Öncelikle, iki tanım arasındaki farka bakmak gerekiyor; Distribütör olan firma, üretici tarafından yetkilendirilmiş olan firmadır. Yani, paralel ithalatla getirilmemiş olan her ürün, distribütör garantisindedir ve genelde distribütör olabilmek için yasal gereklilikler dışında, üreticinin de kalite ile ilgili beklentilerini karşılamak gerekir. Paralel ithalat ise, yasal gerekliliklerin karşılandığı fakat üreticinin beklentilerinin dikkate alınmadığı sistemdir.

Her zaman olmasa da, paralel ithalat yapan firmalar yasal gereklilikleri yerine getirebilmek için ya kendi teknik servislerini (küçük bir teknik servis olarak düşünün) kurarlar ya da şartları karşılayan başka bir yetkili servisle anlaşıp, tüketicilerin sorunlarını çözmeye çalışırlar. Distribütörler ise, paralel ithalat yapan firmaların teknik servislerine göre daha komplike servislere ve daha eğitimli teknik elemanlara sahiptirler. Ayrıca, paralel ithalat yapan firmaların teknik servis sayısı hem çok az hem de sadece büyük şehirlerde olduğundan, Anadolu'nun herhangi bir yerinde ürünle ilgili yaşanacak sıkıntılar çok zahmetli bir sürecin başlamasına neden olabilir.

Ürün Orjinal ve Firma Güvenilir; Peki, ya Şimdi?

Satın alacağınız ürüne ve sipariş vereceğiniz firmaya karar verdikten sonra, sıradaki işiniz sipariş yöntemini seçmek olacaktır. Günümüzde kredi kartı ile ödeme, kapıda ödeme, PayPal ile ödeme gibi birçok ödeme seçeneğine yer veren firmalar mevcut. Eğer firmanın ürün teslimatı ile ilgili sıkıntı yaşatacağına dair bir öngörünüz varsa, seçmeniz gereken ödeme yöntemi kapıda ödeme olmalıdır. Ancak, bu yöntemin maliyeti, diğerlerine göre biraz daha yüksek olacaktır. Diğer yöntemlerden kredi kartı ve PayPal ile ödeme sistemleri oldukça güvenlidir ve ödeme sırasında yaşayacağınız dolandırıcılıklara karşı sizi koruyan bazı düzenlemeler içerirler.

Cayma (Satın almaktan vazgeçme) Hakkı

Diyelim ki internetten bir ürün sipariş ettiniz ve ürün sorunsuz bir şekilde elinize ulaştı. Fakat ürünü herhangi bir nedenle beğenmediniz ve iade etmek istediniz. Tüketici Hakları ile ilgili kanun bu durumda sizin yanınızda duruyor ve diyor ki; Eğer satın aldığınız ürün dergi, gazete, online müzik, cd-dvd gibi medyalara kayıtlı video ya da başka bir görüntü/ses ve bilgisayar sarf malzemesi gibi bir ürün değilse, ürünün elinize geçtiği tarihten sonraki 7 gün içerisinde herhangi bir neden göstermeksizin iade edebilirsiniz. Bu işlem sonrasında, alışveriş yapmış olduğunuz firma, sizden aldığı ücreti 10 gün içerisinde size iade etmekle yükümlüdür.

Böyle bir durumla karşılaşırsanız ve alışveriş yaptığınız firma sizin talebinizi kabul etmezse, bağlı bulunduğunuz kaymakamlık bünyesinde yer alan Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurabilirsiniz.

Tabii bu durum kötü niyetli tüketicilerin kanunu suistimal etmeye çalışmalarına da neden olmaktadır. Bu yüzden, tüketiciye tanınan hakkın sınırları da belirlenmiş ve satın alınan ürünün sadece gözden geçirme amacı ile kullanılmasına izin verilmiştir. Yani, satın aldığınız ve sonrasında cayma hakkınızı kullanmak istediğiniz ürünü, düzgün bir şekilde kullanmış olmanız gerekmektedir.

Ayıplı Mal

Satın aldığınız ürünün arızalı, çizik ya da tanıtımdaki özelliklerden yoksun olduğunu fark ederseniz, elinizdeki ürünü 30 gün içerisinde iade etme hakkınız doğar. Böyle bir durumla karşılaştığınızda, kanunun tanımış olduğu haklar dahilinde ücret iadesi, ürün değişimi, tamir masraflarının karşılanması ya da benzer bir modelle değişim haklarından herhangi birini seçebilirsiniz.

Paranoyak bir tüketicinin dikkat etmesi gereken diğer konular

  • Türkçe kullanma kılavuzu: Eğer satın aldığınız ürünün kutusundan Türkçe kullanma kılavuzu çıkmazsa, satıcı firmayı Sanayi Bakanlığı'nın web sitesinde yer alan iletişim formunu kullanarak şikayet edebilir; hem firmanın ceza almasını hem de Türkçe kullanım kılavuzu temin etmelerini sağlayabilirsiniz.
  • İade işlemi sırasındaki kargo masrafı: Satın aldığınız ürünü iade etmek için cayma hakkından yararlandığınızda, ürünü göndermek için ödenecek kargo masrafı satıcı firmaya aittir. Daha doğrusu, kargo ücreti dahil olmak üzere hiçbir masraf ya da kesinti sizden talep edilemez.
  • Bilgilendirme mesajı: Herhangi bir ürünü sipariş ettikten sonra, satıcı firmadan size gelen bilgilendirme mesajını silmeyin. Bu mesaj, teslimatla ilgili yaşayacağınız herhangi bir sorunda delil teşkil edebilir.
  • Ürünün paketten çıkarılması: Sipariş ettiğiniz ürünü kargo görevlisinden teslim aldığınızda, görevliye teşekkür edip hemen göndermeyin. Gelen paketi kargo görevlisinin önünde açın ve kontrol edin. Eğer herhangi bir sorun görürseniz, kargo görevlisine tutanak tutturun ve ürünü kabul etmeyin. Kargo görevlileri için angarya olarak görülen ve yapmak istemedikleri bir uygulama olan "Tutanak tutma" işlemi sizin yasal hakkınızdır.
Can Arslan 29/06/2015
Hem konuşmayı hem de yazmayı sever. Teknoloji hakkında yazıyor olsa da, teknolojiyi takip edemeyecek kadar yoğun bir şekilde gezebildiği bir hayat yaşamaya çalışıyor.
YORUMLAR
0 Kullanıcı Puanı Kullanıcı Yorumu
1 Yıldız
% 0 - 0 Kişi
2 Yıldız
% 0 - 0 Kişi
3 Yıldız
% 0 - 0 Kişi
4 Yıldız
% 0 - 0 Kişi
5 Yıldız
% 0 - 0 Kişi
Resim Yükle
Puan Ver
GÖNDER